به گزارش جلفانیوز، ازگله با ۷.۳ ریشتر لرزید و نیمی از خاورمیانه را هم لرزاند؛ تهران، بغداد، اهواز، تبریز، ارومیه، سنندج، کویت شهرهای بزرگی بودند که در زلزله کرمانشاه لرزیدند. سرپل ذهاب و ازگله هنوز هم می‌لرزند. کرمان، تهران، کرج و… هم این روزها به لرزه افتاده اند؛
زلزله کرمانشاه و ۶۰۰ قربانی‌اش دوباره زنگ خطر آسیب پذیری ساختمان‌ها و بافت‌های شهری و روستایی در ایران را به صدا درآورده است.
در همین راستا به سراغ حامد درویشی، مسئول دفتر نظام مهندسی شهرستان جلفا رفتیم تا درباره زلزله و میزان مقاومت بافت های شهری و روستایی این شهرستان به گفتگو بپردازیم.

جلفانیوز: براساس نظر کارشناسان، شهرستان جلفا منطقه لرزه خیزی به حساب می آید یا خیر؟

درویشی: براساس لرزه خیزی شهر ها به چهار دسته خیلی زیاد، زیاد، متوسط و کم تقسیم بندی می شوند که شهرستان جلفا جزء مناطقی هستند که میزان لرزه خیزی آن زیاد بوده و شهرهایی چون تبریز و تهران هم جز دسته مناطق لرزه خیز خیلی زیاد هستند.

جلفانیوز: مبنای این تقسیم بندی چیست؟

درویشی: این تقسیم بندی با بررسی گسل ها و مطالعه گذشته یک منطقه و تعداد زمین لرزه هایی که در تاریخ آن منطقه به ثبت رسیده است صورت می پذیرد. می توان گفت تقسیم بندی مناطق، نسبی بوده و ممکن است در آینده شاهد زلزله ای در جلفا باشیم که میزان لرزه خیزی آن از زیاد به خیلی زیاد تغییر یابد.

جلفانیوز: چند درصد از ساختمان های شهرستان در برابر زلزله ایمن هستند؟

درویشی: از سال ۸۸ دفتر نظام مهندسی در شهرستان جلفا دایر و ساخت و ساز اصولی در آن نهادینه شد. اگر زمین لرزه ای بیاید به جرات می توان گفت ۹۵ درصد ساختمان هایی که با نظارت نظام مهندسی احداث شده اند خسارت چندانی نخواهند دید. البته نمی شود منکر این بود که بافت فرسوده و خشتی بسیار زیادی در شهرستان وجود دارد که فاقد هرگونه مهار فنی هستند؛ این نکته را هم یادآوری می کنم که شهر جلفا به نسبت شهر هادیشهر در این مورد وضعیت مطلوب تری دارد.

جلفانیوز: ساختمان های شهرستان در برابر زمین لرزه های چند ریشتری میتوانند مقاومت داشته باشند؟

درویشی: ریشتر، مقیاس بزرگی زلزله است که مستقیما با انرژی آزاد شده زلزله ارتباط دارد. در واقع میزان انرژی آزاد شده زلزله را ریشتر می گویند که عواملی مانند مرکز، عمق کانونی زلزله، نوع امواج و.. موثر هستند. شاید در یک منطقه به دلیل میزان سختی بستر زمین، زلزله ۵ ریشتری نسبت به زلزله ۶ ریشتری در منطقه ای دیگر تخریب بسیار بیشتری داشته باشد. با توجه به این نکات در طراحی یک ساختمان به عدد ریشتر توجهی نمی شود.
با بررسی گذشته و بزرگترین زلزله ای که در آن منطقه به وقوع پیوسته یک عدد به نام شتاب مبنا تعریف می شود که براساس لرزه خیزی مناطق و شتاب مبنا یک ساختمان طراحی می شود. می توان گفت که براساس تجریبات گذشته اگر زلزله ای به آن نسبت که در گذشته داشته ایم امروز شهرستان جلفا را به لرزه درآورد، ساختمان هایی که با نظارت نظام مهندسی احداث شده اند آسیب چندانی نخواهند دید. باز هم می گویم که این اعداد نسبی بوده و ممکن است با وقوع زلزله ای بزرگتر میزان آن تغییر یابد.
اما لازم است به این نکته هم اشاره کنم، ساختمان هایی امروز به ویژه در شهر جلفا احداث شده اند که هیچ پرونده ای در نظام مهندسی ندارند.

جلفانیوز: به نکته خوبی اشاره کردید، ساختمان های موجود در منطقه آزاد ارس ایمن هستند سایت اداری ارس چطور؟

درویشی: نقشه ساختمان منطقه آزاد به نظام مهندسی نیامده است. علاوه بر آن تعدادی از ادارات نقشه های ساختمان ها را به نظام ارسال نمی کنند و مسئولیت با خود آن ها است. منطقه آزاد هم همینطور مسئولیت مشکلات ساختمان هایی که نقشه آن ها به نظام مهندسی ارسال نمی شود با خود آن ها است.  البته نقشه برخی ساختمان های مسکونی کوچک و سوله ها ارسال می شوند که در این مورد شاهد رفتار های سلیقه ای مدیران هستیم و برای حل این مشکل هم مذاکراتی شده است. اغلب مدیران در راستای حمایت از سرمایه داران، دغدغه هزینه های نظام مهندسی را دارند که سعی بر آن است این مشکلات مرتفع شوند.

جلفانیوز: به نظرتان برای مقاوم سازی بافت های فرسوده به ویژه در شهر هادیشهر چه اقداماتی می توان انجام داد؟

درویشی: ساختمان هایی که خشتی و گلی هستند قابلیت بهسازی و مقاوم سازی را ندارند. اغلب افراد کم درآمد و قشر ضعیف جامعه در این ساختمان ها اسکان دارند که تنها با تسهیلات بانکی کافی و سود کم می شود همشهریان را برای ساخت و ساز ترغیب کرد. خود این امر مزایای بسیار دیگری همچون اشتغال زایی و بازگشایی معابر را نیز دارد.

جلفانیوز: در پایان اگر حرف خاصی دارید بیان کنید.

همشهریان باور کنند نظام مهندسی برای مردم است. به ناظران نظام مهندسی به عنوان مانع نگاه نکنند، هدف از نظارت، احداث ساختمان های ایمن بوده و نظارت ناظران به نفع خود مردم است. نظام مهندسی می خواهد ساختمان تا حدی ایمن باشد که مردم، هنگام زلزله به جای وحشت و فرار به بیرون در خانه های امن خود مانده و پناه بگیرند.